Jak smog niszczy Twoją skórę

Zapewne doskonale zdajesz sobie sprawę, że smog ma negatywny wpływ na Twoje zdrowie.

 Czy jednak wiesz, że zanieczyszczenie powietrza uszkadza także Twoją skórę? W rezultacie skóra szybciej się starzeje, a efekty zabiegów pielęgnacyjnych i estetycznych utrzymują się krócej. Do tego objawy takich chorób jak AZS czy łuszczyca nasilają się pod wpływem obecnych w powietrzu drobin. To jednak nie wszystko. W skrajnych przypadkach smog może prowadzić do rozwinięcia się nowotworu skóry. Przyjrzymy się zatem, jak zanieczyszczenia powietrza niszczą Twoją skórę i jak możesz ją ochronić. 

Czym jest smog?

Zacznijmy od tego, czym w ogóle jest smog. Określenie to powstało z połączenia dwóch angielskich słów: „smoke” (dym) oraz „fog” (mgła) i odnosi się do pyłów, gazów i innych zanieczyszczeń, które unoszą się w powietrzu. Czasem jest ich na tyle dużo, że smog widoczny jest gołym okiem w postaci gęstej, szarej mgły zawieszonej nad miastem. 

Z kolei Światowa Organizacja Zdrowia definiuje zanieczyszczenie powietrza jako zanieczyszczenie środowiska zewnętrznego lub wewnętrznego przez jakikolwiek środek chemiczny, fizyczny lub biologiczny, który zmienia naturalne cechy atmosfery. 

A co jest źródłem takich zanieczyszczeń? W przypadku źródeł naturalnych są to erupcje wulkanów, pożary lasów, materiały promieniotwórcze, promieniowanie UV, pyłki naturalnego pochodzenia, czy rozkład biologiczny. Z kolei do źródeł zanieczyszczeń, za które odpowiada człowiek, zaliczamy: przemysł, elektrownie termiczne, emisję spalin, spalanie paliw, spalanie odbywające się w gospodarstwach domowych. 

Jak smog wpływa na zdrowie?

Niestety, długotrwała ekspozycja na smog czy inne zanieczyszczenia powietrza, ma szkodliwy wpływ na ludzkie zdrowie i przyczynia się do rozwijania się m.in. takich chorób i schorzeń jak: 

– choroby serca, w tym zawał, nadciśnienie tętnicze, zaburzenia rytmu, niewydolność mięśnia sercowego, choroba niedokrwienna serca, 

– choroby układu oddechowego, w tym rak płuca, infekcje dróg oddechowych, zaostrzenia astmy oraz przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP),

– choroby układu odpornościowego, 

– choroby nowotworowe.

Do tego zanieczyszczone powietrze wpływa negatywnie na: 

– rozwój płodu i przebieg ciąży, w tym na niską wagę urodzeniową, przedwczesny poród, obumarcie płodu, 

– problemy z pamięcią i koncentracją uwagi, 

– pogorszenie stanu psychicznego, w tym niepokój, stany depresyjne, obniżoną zdolność uczenia się, 

– podrażnienie skóry i oczu.

W jaki sposób smog nam szkodzi? 

A jak to się dzieje, że zanieczyszczenie powietrza ma tak zły wpływ na zdrowie? Otóż szkodliwe cząsteczki przedostają się do naszego organizmu. Jak? Poprzez oddychanie, drogą ustną oraz przez… skórę. W jaki sposób się to odbywa? 

Najpierw zanieczyszczenia gromadzą się na powierzchni skóry, a następnie są wchłanianie przez mieszki włosowe oraz gruczoły potowe. Jednak bez względu na to, jaką drogą zanieczyszczenia trafiają do organizmu, zaczynają krążyć w osoczu, przez co zostają rozproszone m.in. w głębszych tkankach skóry. Tam, w obrębie komórek i mitochondriów, stymulują wytwarzanie reaktywnych form tlenu (ROS) oraz wolnych rodników. Im jest ich więcej, tym działania antyoksydacyjne skóry są mniej skuteczne, przez co dochodzi do uszkodzenia tkanek. Do tego rozwija się stan zapalny, co sprawia, że powstaje jeszcze więcej wolnych rodników. A to prowadzi do błędnego koła: powstawania kolejnych stanów zapalnych oraz zaburzeń metabolicznych. 

W rezultacie zanieczyszczenia, które przedostały się do komórek, wywołują tzw. stres oksydacyjny.  To oznacza, że skóra narażona jest na uszkodzenia, które prowadzą do:

• przedwczesnego starzenie się skóry – smog przyczynia się powstawania zmarszczek, utraty elastyczności i ogólnego pogorszenia struktury skóry, 
• zmiany kolorytu skóry — smog może prowadzić do zaburzeń pigmentacji skóry, co objawia się jako przebarwienia, plamy i nierówności w kolorze cery, 
• problemów skórnych — osoby narażone na działanie smogu mogą doświadczać nasilenia problemów skórnych, takich jak trądzik, egzema, łuszczyca czy atopowe zapalenie skóry, 
• zwiększenie wrażliwości skóry — smog osłabia naturalną barierę ochronną skóry, sprawiając, że staje się ona bardziej podatna na działanie czynników zewnętrznych, w tym promieniowania UV oraz ułatwia rozwijanie się stanów zapalnych skóry.

Na czym polega szkodliwość smogu?

Jak już wspominałam, cząsteczki smogu po przedostaniu się do organizmu, stymulują produkcję ROS i wolnych rodników, które to uszkadzają skórę poprzez indukowanie stresu oksydacyjnego. Oznacza to, że naturalne działania antyoksydacyjne skóry ulegają zahamowaniu. Upraszczając, zanieczyszczenia, które dostaną się do organizmu, prowadzą do zmian w prawidłowym funkcjonowaniu lipidów, białek oraz kwasu dezoksyrybonukleinowego. W rezultacie procesy odpowiedzialne za starzenie się skóry przyśpieszają, a także rozwijają się stany zapalne oraz alergiczne. 

Według badań najbardziej szkodliwe dla skóry są takie zanieczyszczenia jak:

• Promieniowanie ultrafioletowe – jest rodzajem zanieczyszczenia fizycznego. Ekspozycja na promienie UV prowadzi do fotostarzenia się skóry: powstawania przebarwień oraz zmarszczek głębokich. 

• Dym papierosowy — składa się z tysięcy substancji chemicznych, w tym reaktywnych form tlenu, tlenku węgla, reaktywnych form azotu i aldehydów elektrolitycznych. Z tego względu dym tytoniowy przyczynia się do pojawienia się stresu oksydacyjnego i ograniczenia działań antyoksydacyjnych w organizmie. W rezultacie prowadzi do przedwczesnego starzenia się skóry: pojawiania się zmarszczek wokół ust, w kącikach oczu, na policzkach i dolnej części żuchwy oraz powstawania przebarwień, w tym przebarwień na dziąsłach.  Do tego skóra staje się poszarzała. Poza tym badania wykazały, że palenie zwiększa ryzyko wystąpienia łuszczycy oraz nasilania się objawów trądziku. 

• Wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (PAH) – przyśpieszają procesy starzenia się skóry, prowadzą do powstania przebarwień, a także rozwoju nowotworów. 

• Ozon — w połączeniu z innymi zanieczyszczeniami powietrza jest głównym składnikiem smogu fotochemicznego. Odpowiada za indukcję stresu oksydacyjnego, ponieważ stymuluje powstawanie nadtlenków, aldehydów i substancji ozonujących lipidy. Jego obecność w organizmie prowadzi do uszkodzenia bariery ochronnej naskórka i powstawania stanów zapalnych. Do tego ozon wpływa na zmniejszenie liczby antyoksydantów, głównie witaminy C i E. Poza tym ozon utlenia skwalen, co prowadzi do nasilania się zmian trądzikowych. 

• Cząstki stałe — prowadzą do powstawania stresu oksydacyjnego, co prowadzi do tworzenia się przebarwienia i zmarszczek. Poza tym cząstki stałe mogą nasilać objawy AZS. 

• Lotne związki organiczne — nasilać objawy AZS zwłaszcza u dzieci oraz egzemę.

Jak ograniczyć wpływ smogu na skórę?

Jak możesz przeciwdziałać negatywnemu wpływowi smogu na skórę? Oto kilka sprawdzonych sposobów:

Picie wody

Nawadnianie pozwala rozcieńczyć toksyny, które przedostały się do organizmu oraz pomaga zachować zdrowy wygląd skóry. Z tego względu pij każdego dnia co najmniej 2 litry wody. 

Dieta bogata w antyoksydanty

Jak już wiesz, zanieczyszczenie powietrza prowadzi do wzmożonego uwalniania w organizmie wolnych rodników. Są to niestabilne cząsteczki, które odpowiadają m.in. za powstawanie stanów zapalnych. Aby zneutralizować ich działania, potrzebne są antyoksydanty, które możesz dostarczyć sobie poprzez odpowiednią dietę i suplementację. Dlatego zadbaj, aby Twoja dieta była bogata m.in. w witaminę A, C i E, beta-karoten, luteinę, likopen, polifenole (flawonoidy), koenzym Q10, cynk, selen i kwas alfa-liponowy. Gdzie je znajdziesz? 

• Witamina C — cytrusy, natka pietruszki, dzika róża  
• Witamina E — orzechy, oleje roślinne, produkty pełnoziarniste 
• Beta-karoten, z którego organizm produkuje witaminę A — pomarańcze, czerwone warzywa i owoce 
• Flawonoidy — gorzka czekolada, kakao, jabłka, czerwona papryka 
• Luteina — zielone warzywa liściaste, pomarańczowe warzywa i owoce 
• Likopen — pomidory i grejpfruty 
• Cynk — pestki dyni 
• Selen — ryby
• Kwas alfa-liponowy –  brokuły, szpinak, brukselki

Do tego antyoksydanty znajdują się w malinach, truskawkach, borówkach amerykańskich, burakach, cykorii, jarmużu, ziołach i przyprawach (m.in. cynamon, imbir, bazylia, oregano, mielone goździki).  

Odpowiednia pielęgnacja:

Wybieraj produkty do pielęgnacji skóry, które skutecznie oczyszczają skórę, nawilżają ją i chronią przed zanieczyszczeniami. Do tego zawsze stosuj krem z filtrem przeciwsłonecznym SPF, nawet w pochmurne dni. Na noc stosuj krem, który zawiera składniki wspierające regenerację skóry, takie jak resweratrol, czy retinoidy. Przed wyjściem z domu nałóż bazę pod podkład oraz podkład, które będą stanowiły dodatkową warstwę ochronną przed zanieczyszczeniami. 

A przede wszystkim pamiętaj, aby oczyszczać i nawilżać skórę systematycznie, każdego dnia. 

Może nie jesteś w stanie całkowicie uniknąć smogu, ale możesz chronić się przed jego negatywnym wpływem na skórę. I choć nie jest łatwa walka, to mam nadzieję, że zrozumienie mechanizmów, jakie stoją za tym, jak zanieczyszczenia oddziałują na Twoją skórę, pomogą Ci zmobilizować się do działania. Dzięki temu Twoja skóra pozostanie zdrowa, promienna i pełna blasku, pomimo niekorzystnych warunków otaczającego Cię środowiska. Dlatego pamiętaj o właściwym oczyszczaniu i zabezpieczaniu skóry każdego dnia, a także zadbaj o to, aby Twoja dieta była bogata w antyoksydanty zwalczające wolne rodniki.   

Masz pytania? Skontaktuj się z nami!