O śnie wiele mówi się przede wszystkim w kontekście zdrowia. Nie dzieje się tak bez przyczyny.

zdrowa skóra a sen

Wpływ snu na skórę – co zapewnia nam zdrowy sen?

O śnie wiele mówi się przede wszystkim w kontekście zdrowia. Nie dzieje się tak bez przyczyny. Jak potwierdzają wyniki licznych badań sen, tuż obok aktywności fizycznej i zbilansowanej diety odgrywa kluczową rolę w prawidłowym funkcjonowaniu organizmu człowieka. W pozytywny sposób wpływa między innymi na układ krwionośny, immunologiczny i hormonalny, zmniejszając ryzyko rozwoju chorób kardiologicznych, poprawiając odporność i utrzymując prawidłowe stężenie hormonów we krwi. A to nie koniec jego zalet. Wyspani lepiej się też czujemy. Mamy więcej energii, rzadziej skarżymy się na bóle głowy, zmęczenie i rozdrażnienie. Sen ma bardzo duże znaczenie także dla naszego wyglądu. Nieodpowiednia ilość snu i jego zła jakość sprawiają, że skóra wolniej się regeneruje, staje się bardziej podatna na powstawanie zmarszczek, a jej bariera ochronna ulega osłabieniu. W jaki sposób sen oddziałuje na wygląd i kondycję skóry? Sprawdźmy.

Sen i jego fizjologiczna odsłona

Sen jest fizjologicznym stanem organizmu w którym dochodzi do zmniejszenia wrażliwości na bodźce zewnętrzne. Jego główną cechą jest zmieniająca się w sposób cykliczny aktywność ośrodkowego układu nerwowego. Sen dzieli się na kilka faz (etapów), wśród których występuje faza REM (faza snu z szybkimi ruchami gałek ocznych) i NREM (faza snu bez szybkich ruchów gałek ocznych). Fazy te występują kolejno po sobie w każdym z powtarzających się 4 – 6 razy w zależności od całkowitej długości snu cykli, trwających po około 90 minut. Każdy z cykli kończy się wybudzeniem. U osób młodszych owe wybudzenia są na tyle krótkie, że osoba śpiąca w ogóle o nich nie pamięta. U osób starszych są wybudzenia te są zdecydowanie dłuższe. Ich łączny czas określany mianem czuwania wytrąconego może trwać około 30 – 45 minut. 

Sen jest stanem naturalnym, który tuż obok jedzenia, picia i oddychania jest niezbędny do tego aby żyć. Podobnie jak zbilansowana pełnowartościowa dieta i aktywność fizyczna ma ogromny wpływ na ogólną kondycję organizmu i jego odporność na choroby i infekcje.  Wpływ ten jest na tyle istotny, że nawet kilkugodzinny niedobór snu powoduje wiele zmian fizjologicznych, które w niekorzystny sposób wpływają na zdrowie i samopoczucie człowieka. 

Zdrowy sen – czyli jaki?

Zdrowy sen to sen regularny o odpowiedniej długości, pozbawiony zaburzeń i zakłóceń. Przyjmuje się, że dorosły człowiek powinien przesypiać około 7- 9 godzin w ciągu doby, a więc około 1/3 swojego życia. 

Na jakość snu wpływa wiele czynników, między innymi pora o której zasypiamy. Powinna być ona adekwatna do rytmu okołodobowego. Zgodnie z nim optymalna pora snu przypada wtedy, kiedy nastaje ciemność. Zaburzenie rytmu okołodobowego i spanie o różnych porach w ciągu dnia, skutkuje pogorszeniem jakości snu i jego długości, co znajduje odzwierciedlenie w wynikach przeprowadzonych badań. Dowiodły one, że sen w ciągu dnia, nawet jeśli odbywa się w jak najlepszych warunkach, jest o 2 godziny krótszy, a przez to mniej wydajny, niż ma to miejsce w nocy.

Obniżenie jakości snu bardzo ściśle wiąże się z zaburzeniami snu, które poza wspomnianym wcześniej niedostosowaniem się do okołodobowego rytmu dnia mogą być skutkiem m.in: 

  • spożywania w godzinach wieczornych substancji wykazujących działanie pobudzające, takich jak alkohol oraz kofeina; 
  • podejmowania aktywności fizycznych lub intelektualnych przed snem; 
  • korzystania z urządzeń emitujących niebieskie światło.

Zaburzenia snu z przyczyniają się do szeregu negatywnych konsekwencji fizjologicznych, wpływających na wiele aspektów życia. 

Niedobór snu a funkcjonowanie organizmu 

Lekarze są zgodni, co do tego, że śpimy coraz gorzej. Ze względu na szybkie tempo życia, natłok obowiązków i wnikające z nich zaburzenie rytmu okołodobowego oraz nadmiar stresu, czas snu staje się nieregularny i zdecydowanie krótszy. Ponadto wiele osób zmaga się z zaburzeniami snu, na skutek których sen staje się płytki i przerywany.

Tymczasem niedobór snu to nie tylko odczuwanie zmęczenia i rozdrażnienia, ale też wiele konsekwencji dla naszego zdrowia, które dotyczą różnych sfer funkcjonowania organizmu. Deficyt snu w dłuższym okresie czasu może:

  • pogarszać metabolizm zwiększają ryzyko otyłości, cukrzycy i innych chorób metabolicznych;
  • zaburzać gospodarkę hormonalną organizmu, a tym samym przyczyniać się spadku wydajności hormonów trzustkowych (glukagon i insulina) i skutkować uszkodzeniami narządów oraz tkanek oraz powodować wzrost stężenie hormonów pobudzających apetyt (leptyna, grelina) oraz hormonu stresu (kortyzol);
  • pogarszać funkcjonowanie układu krwionośnego i skutkować wzrostem tętna oraz ciśnienia tętniczego, co w połączeniu z ze zwiększonym poziomem kortyzolu oraz glukozy może prowadzić do uszkodzeń tkanki z której zbudowane są naczynia krwionośne, przyczyniając się do wystąpienia udaru oraz zawału serca;
  • zmniejszać odporność organizmu na skutek zmniejszenia produkcji komórek NK, które wykazują działanie przeciwzapalne i przeciwnowotworowe oraz limfocytów – krwinek odgrywających kluczową rolę w odpowiedzi immunologicznej organizmu;
  • zwiększać ryzyko depresji oraz zaburzeń lękowych;
  • zwiększać odczuwanie bólu na zasadzie wzajemnego wpływu – brak snu powoduje silniejsze odczuwaniu bólu, ból pogarsza jakość snu, utrudniając zasypianie.

Sen i skóra – w jaki sposób deficyt snu wpływa na skórę?

Niedobory snu zazwyczaj kojarzą nam się z gorszym samopoczuciem, obniżeniem zdolności koncentracji oraz pogorszeniem odporności. I słusznie, bowiem brak snu skutkuje każdym z tych następstw. Jednak wiele z nas zapomina o tym, że sen wpływa również na wygląd i kondycję naszej skóry. Niewyspanie się to nie tylko większa opuchlizna pod oczami i bardziej widoczne zasinienia, ale też obniżenie poziomu nawilżenia skóry, pogorszenie jej elastyczności i większa tendencja do występowania oznak starzenia.

Badania naukowe wykazały, że poziom nawilżenia skóry spada stopniowo wraz ze zmniejszaniem ilości snu. Różnica w poziomie nawilżenia była wyraźnie widoczna już po jednym dniu zmniejszonej ilości snu. W badaniu poza stopniem nawilżenia skóry pod uwagę wzięto również takie czynniki jak: 

  • tekstura;
  • połysk;
  • złuszczanie;
  • odbudowa bariery ochronnej;
  • elastyczność;
  • kurze łapki;
  • przezroczystość skóry. 

Badaniu zostały poddane kobiety po 40 – tym roku życia, które kolejno spały po 8 godzin, a następnie po 4 godziny, przez 6 kolejnych nocy, w ciągu dwóch tygodni. 

Po pierwszej nocy z deficytem snu, poza zmniejszeniem poziomu nawilżenia skóry kobiet, dodatkowo pogorszeniu uległy wszystkie pozostałe czynniki, poza teksturą skóry. Ta zaczęła pogarszać się w czwartej dobie ze zmniejszoną ilością snu. Wyniki przeprowadzonych badań dowiodły, że najszybciej spośród wszystkich czynników pogarszała się elastyczność skóry, co jest dowodem na związek pomiędzy deficytem snu, a oznakami starzenia się skóry. Badania potwierdziły, iż zła jakość snu utrzymująca się przez dłuższy czas osłabia barierę ochronną skóry ( u osób z dobrą jakością snu była ona aż o 30% większa) i nasila oznaki starzenia.

Niedobór snu zakłóca homeostazę skóry. To właśnie podczas snu w skórze, podobnie jak i w innych narządach zachodzi wiele istotnych dla ich funkcjonowania procesów. Dotyczą one przede wszystkim przepuszczalności bariery skórnej, jej nawodnienia i właściwego przepływu krwi Niewystarczająca ilość snu, sprawia, że wszystkie istotne dla zachowania dobrej kondycji skóry procesy zostają zakłócone. Sytuacja ta skutkuje osłabieniem zdolności regeneracji skóry i w dość istotny sposób wpływa na skuteczność leczenia dermatologicznego, zdecydowanie ją obniżając .

Brak snu powoduje wydzielanie cytokin zapalnych i zaburza funkcjonowanie układu immunologicznego skóry. Osłabia też produkcję kolagenu – białka pełniącego kluczową rolę dla odpowiedniego właściwego poziomu elastyczności skóry i jej jędrności, a tym samym zachowania młodego wyglądu. Niedobór snu zwiększa też przeznaskórkową utratę wody (TEWL).

Skutki deficytu snu

Zaburzenia w funkcjonowaniu poszczególnych układów organizmu będące następstwem deficytu snu w pośredni sposób przyczyniają się do pogorszenia wyglądu skóry, wywołując ciąg zdarzeń. 

Na skutek zaburzeń w obrębie funkcjonowania układu krwionośnego do skóry dociera mniejsza ilość krwi, a wraz z nią cennych składników odżywczych. W efekcie skóra staje się niedotleniona i słabo odżywiona. Pogorszenie wyglądu skóry wiąże się też z zaburzeniami metabolicznymi, będącymi  następstwem niedoboru snu. Jedną z konsekwencji owych zaburzeń jest zwiększone wydzielanie hormonów sterydowych – glikokortykosteroidów. Hormony te produkowane przez korę nadnerczy w sposób naturalny występują w organizmie. Jednak w większym stężeniu osłabiają barierę ochronną skóry i w dość znaczący sposób wpływają na elementy laminarne naskórka. 

Z kolei w wyniku zaburzeń funkcjonowania układu hormonalnego na skutek niewystarczającej ilości snu, może dochodzić do nadmiernej produkcji łoju i wzmożonego przetłuszczania się skóry, co z kolei może sprzyjać powstawaniu niedoskonałości. 

Sen a choroby skóry

Badania prowadzone w zakresie wpływu braku snu na choroby skóry dowiodły, że wpływ ten jest dwukierunkowy. Oznacza to, że niewystarczająca ilość snu może przyczyniać się do zaostrzenia chorób skóry, takich jak między innymi atopowe zapalenie skóry,  egzema oraz łuszczyca. Z kolei występowanie chorób, którym towarzyszy świąd skóry i związany z nim dyskomfort odczuwany przez pacjenta przyczynia się do zaburzeń snu, w zdecydowany sposób utrudniając pacjentowi zasypianie i nasilając problem bezsenności. Dlatego zaleca się, aby w leczenie dermatologiczne włączyć leczenie zaburzeń snu, traktując jako integralną część całego procesu .

Wydawać by się mogło, iż do tego, że trzeba się wysypiać nie trzeba nikogo przekonywać – wyspani lepiej się czujemy i mamy więcej energii do działania. Nie zawsze jednak zdajemy sobie sprawę z tego, że skracanie długości snu chociażby ze względu na nadmiar obowiązków, czy też podejmowanie różnorakich aktywności oraz obniżanie jego jakości ma ogromny wpływ zarówno na nasze zdrowie, jak i wygląd. Sen dla dobrej kondycji skóry jest niezmiernie ważny. Podczas snu skóra regeneruje się szybciej. W czasie snu w naszym organizmie trwa wzmożony proces produkcji elastyny i kolagenu – dwóch składników niezbędnych do zachowania jędrnej, elastycznej i sprężystej skóry wolnej od zmarszczek. Podczas snu dochodzi do przebudowy włókien kolagenowych, wzrasta gęstość i napięcie skóry. Odpowiednio długi i dobry sen sprawia, że skóra podobnie jak my jest zrelaksowana, co widać na przysłowiowy pierwszy rzut oka. Staje się promienna, gładka i pełna witalności. Dłużej zachowuje swoją jędrność, sprężystość oraz młody wygląd. 

Masz pytania? Skontaktuj się z nami!